Holdhus kyrkje - Sideversjonshistorikk

Kjartan på 27. okt. 2020 kl. 11:42

2020-10-27T11:42:15Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 27. okt. 2020 kl. 11:42
Linje 11:		Linje 11:
	\| fellesråd = Fortidsminneforeningen		\| fellesråd = Fortidsminneforeningen
	\| latlng = 60.243222,5.833075		\| latlng = 60.243222,5.833075
	\| mapscomplete = ~~<display_points>60.243222,5.833075\|\|\|File:cross_icon.png</display_points>~~		\| mapscomplete =
	\| sknr = 10030601		\| sknr = 10030601
	\| bisp = Bjørgvin bispedømme		\| bisp = Bjørgvin bispedømme
Linje 18:		Linje 18:
	\| vernestatus = Automatisk listeført (1650-1850)		\| vernestatus = Automatisk listeført (1650-1850)
	}}		}}

			{{historisk_artikkel}}


	''Anne Marta Hoff''		''Anne Marta Hoff''

	==Bakgrunn==		===Bakgrunn===
	Holdhus kyrkje som før 1900 var kjend som Haalandsdalen kirke, ligg mellom Skjelbreidvatnet og Gjønavatnet i gardklyngja Holdhus. Kyrkja var soknekyrkje i mellomalderen, etter reformasjonen annekskyrkje i Fusa prestegjeld.		Holdhus kyrkje som før 1900 var kjend som Haalandsdalen kirke, ligg mellom Skjelbreidvatnet og Gjønavatnet i gardklyngja Holdhus. Kyrkja var soknekyrkje i mellomalderen, etter reformasjonen annekskyrkje i Fusa prestegjeld.

Elisabeth: /* {{Lukket|Lysstell}} */

2020-10-25T15:43:51Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 25. okt. 2020 kl. 15:43
Linje 310:		Linje 310:
	Messehaklar. a) Lys blå, rettsida messehakel. Messehakelen er for ein del laga av gjenbrukt stoff, delar kan vera frå mellomalderen. Framsida er i blåskjolda silkesatin, baksida i eit satinvevd stoff av silke og lin, truleg sekundært brukt. Rundt kanten av hakelen er det restar av blå satinvevd silke, i halslinninga lysblått lerretsstoff. Framsida har ein 16,5 cm brei stolpe i fløyel med IHS i minusklar og med restar av broderi. Baksida har ein kross, 112 cm høg og med 16,5 cm breie armar i blå fløyel. På krossen er brodert og applikert Kristus-figur og ornament, kanta med lysblått, satinvevd stoff. Fôr i blå lerretsvevd lin. Mål: Framside h. 107 cm, br. 60 cm. Bakside h. 129 cm, br. 98 cm. (Registreringskort, K. Fostervoll.) Messehakelen er no til restaurering. b) Messehakel, udatert. Rettsida messehakel i mørk oker, tidlegare brunrosa bomullsfløyel med koparfarga metallband og tornekrans. Fiskebinsmønstra band, br. 3,5 cm med kopartråd i innslaget rundt heile messehakelen. På framsida kalk bygd opp av koparband konturert med gullmetall lisse. På baksida kross av koparband, br. 5 cm, lagt parallelt, smykka med tornekrans i kopanrband brodert med silketråd i ulike grøntonar. Messehakelen er no til restaurering.		Messehaklar. a) Lys blå, rettsida messehakel. Messehakelen er for ein del laga av gjenbrukt stoff, delar kan vera frå mellomalderen. Framsida er i blåskjolda silkesatin, baksida i eit satinvevd stoff av silke og lin, truleg sekundært brukt. Rundt kanten av hakelen er det restar av blå satinvevd silke, i halslinninga lysblått lerretsstoff. Framsida har ein 16,5 cm brei stolpe i fløyel med IHS i minusklar og med restar av broderi. Baksida har ein kross, 112 cm høg og med 16,5 cm breie armar i blå fløyel. På krossen er brodert og applikert Kristus-figur og ornament, kanta med lysblått, satinvevd stoff. Fôr i blå lerretsvevd lin. Mål: Framside h. 107 cm, br. 60 cm. Bakside h. 129 cm, br. 98 cm. (Registreringskort, K. Fostervoll.) Messehakelen er no til restaurering. b) Messehakel, udatert. Rettsida messehakel i mørk oker, tidlegare brunrosa bomullsfløyel med koparfarga metallband og tornekrans. Fiskebinsmønstra band, br. 3,5 cm med kopartråd i innslaget rundt heile messehakelen. På framsida kalk bygd opp av koparband konturert med gullmetall lisse. På baksida kross av koparband, br. 5 cm, lagt parallelt, smykka med tornekrans i kopanrband brodert med silketråd i ulike grøntonar. Messehakelen er no til restaurering.

	====~~{{Lukket\|~~Lysstell}}====		====Lysstell====
	~~Teksten under avsnittet Lysstell vert berre vist for innlogga brukarar~~.		Altarstakar. To sekskanta stakar. Sekskanta lyspipe over vid lysskål. Sekskanta skaft som svingar ut i vulst over knopp på avlang, sekskanta fot. H. 34,2 cm, d. 16,5 cm. Gåve frå Anna Selberg 1965.

			Lysekrone i massing aust i skipet. Balusterforma skaft toppa av ørn og ring. Avslutta nede ved stor kule som endar i profilert knopp. To plater, den nedste med 6 S-forma lyshaldarar som ber vide lysskåler med profilerte lyspiper. Lysarmane har dyrehovud, lysskålene drevne halvkuleformer. På kula er gravert med skriveskrift: Denne Lyse Crone hafuer Dend Welagte unge Karl HANS: Winsens Killen / For ært Til Denne Kirchis prydelces Zirat, Anno 1716.

	====Klokker====		====Klokker====
	To klokker i tårnet, truleg frå mellomalderen. a) Oppheng med hank og fem, tidlegare seks, bøylar. Smal rille over runda hue som går over i skrånande korpus avslutta ved to smale riller over utskrådd slagring med rett underside. D. 38 cm, h. 45 cm. b) Oppheng med hank og seks bøylar på flat kronplate som skrår ut mot rett hals med to dobble riller over utsvinga korpus som endar i vulst over nedbøygd slagring. D. 47 cm, h. 50 cm.		To klokker i tårnet, truleg frå mellomalderen. a) Oppheng med hank og fem, tidlegare seks, bøylar. Smal rille over runda hue som går over i skrånande korpus avslutta ved to smale riller over utskrådd slagring med rett underside. D. 38 cm, h. 45 cm. b) Oppheng med hank og seks bøylar på flat kronplate som skrår ut mot rett hals med to dobble riller over utsvinga korpus som endar i vulst over nedbøygd slagring. D. 47 cm, h. 50 cm.

Elisabeth: /* {{Lukket|Rituelle kar}} */

2020-10-25T15:43:26Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 25. okt. 2020 kl. 15:43
Linje 298:		Linje 298:
	Fargar. Maria har gullfarga hår og belte. Lys hudfarge. Kvitt hovudlin. Blåleg krone med gull detaljar. Kjolen er no lys blå, men har truleg vore mørkare. Han har hatt store, truleg gullfarga, sjablon-roser. Raud kappe med blått fôr og gullfarga kant. Jesusbarnet har gullfarga hår, lys hudfarge, blå kappe med gullkant og raudt fôr. Svarte støvlar. Boka er svart på utsida. Skulpturen er omlag 120 cm høg.		Fargar. Maria har gullfarga hår og belte. Lys hudfarge. Kvitt hovudlin. Blåleg krone med gull detaljar. Kjolen er no lys blå, men har truleg vore mørkare. Han har hatt store, truleg gullfarga, sjablon-roser. Raud kappe med blått fôr og gullfarga kant. Jesusbarnet har gullfarga hår, lys hudfarge, blå kappe med gullkant og raudt fôr. Svarte støvlar. Boka er svart på utsida. Skulpturen er omlag 120 cm høg.

	====~~{{Lukket\|~~Rituelle kar}}====		====Rituelle kar====
	~~Teksten under avsnittet Rituelle kar vert berre vist for innlogga brukarar~~.		Kalk, 1694, sjå Hålandsdalen kyrkje.

			Oblatøskje, 1745, sjå Hålandsdalen kyrkje.

			Dåpsfat, eldre massingbekken, sjå Hålandsdalen kyrkje.

	====Parament====		====Parament====
	Altarduk''.'' a) Hjå Bergensavdelinga av Fortidsminneforeninga. Gyllen silkeduk (bordduk) overbrodert med uttrekkssaum. Gåve frå Ingjald Håland og kona. b) På altaret: Kvit toskafts linduk med 23 cm brei hardangersaumsbord på tre sider.		Altarduk''.'' a) Hjå Bergensavdelinga av Fortidsminneforeninga. Gyllen silkeduk (bordduk) overbrodert med uttrekkssaum. Gåve frå Ingjald Håland og kona. b) På altaret: Kvit toskafts linduk med 23 cm brei hardangersaumsbord på tre sider.

FCBot: robot: automatisk teksterstatning: (-{{TOC\ right}} +)

2012-05-04T14:13:04Z

robot: automatisk teksterstatning: (-{{TOC\ right}} +)

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 4. mai 2012 kl. 14:13
Linje 18:		Linje 18:
	\| vernestatus = Automatisk listeført (1650-1850)		\| vernestatus = Automatisk listeført (1650-1850)
	}}		}}
	~~{{TOC right}}~~

	''Anne Marta Hoff''		''Anne Marta Hoff''

Elisabeth på 2. mar. 2012 kl. 12:46

2012-03-02T12:46:30Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 2. mar. 2012 kl. 12:46
Linje 22:		Linje 22:
	''Anne Marta Hoff''		''Anne Marta Hoff''

			==Bakgrunn==
	Holdhus kyrkje som før 1900 var kjend som Haalandsdalen kirke, ligg mellom Skjelbreidvatnet og Gjønavatnet i gardklyngja Holdhus. Kyrkja var soknekyrkje i mellomalderen, etter reformasjonen annekskyrkje i Fusa prestegjeld.		Holdhus kyrkje som før 1900 var kjend som Haalandsdalen kirke, ligg mellom Skjelbreidvatnet og Gjønavatnet i gardklyngja Holdhus. Kyrkja var soknekyrkje i mellomalderen, etter reformasjonen annekskyrkje i Fusa prestegjeld.

Linje 45:		Linje 45:
	Gravingar i grunnen under nordsida av skipet i 1991-92 gav ikkje eintydige spor etter tidlegare kyrkje, men truleg spor etter nedgravingar for graver, noko som kanskje kan tyda på at her har vore kyrkjegardsterreng. Ingen myntar eller andre gjenstandsfunn frå mellomalderen, derimot frå 17- 18 og 1900-talet. (Hoff, rapport, AA.)		Gravingar i grunnen under nordsida av skipet i 1991-92 gav ikkje eintydige spor etter tidlegare kyrkje, men truleg spor etter nedgravingar for graver, noko som kanskje kan tyda på at her har vore kyrkjegardsterreng. Ingen myntar eller andre gjenstandsfunn frå mellomalderen, derimot frå 17- 18 og 1900-talet. (Hoff, rapport, AA.)

	====Stavkyrkja slik ho framstår i 1306====		===Stavkyrkja slik ho framstår i 1306===
	Dei sikre opplysningane vi har om stavkyrkja slik ho sto i 1306 er frå det nemnde pergamentet.<ref> Lista som er vanskeleg å lesa, ligg føre i to tolkingar, Just Bing 1909 og DN XXI, 6-7. Her er attgjeven tolkinga i diplomatariet, kursiveringa er utfylling av forkortingar. </ref>		Dei sikre opplysningane vi har om stavkyrkja slik ho sto i 1306 er frå det nemnde pergamentet.<ref> Lista som er vanskeleg å lesa, ligg føre i to tolkingar, Just Bing 1909 og DN XXI, 6-7. Her er attgjeven tolkinga i diplomatariet, kursiveringa er utfylling av forkortingar. </ref>

Linje 69:		Linje 69:
	Av dette inventaret er alt komme vekk, kanskje med unntak av dei to klokkene i stopelen.		Av dette inventaret er alt komme vekk, kanskje med unntak av dei to klokkene i stopelen.

	====Stavkyrkja i perioden 1618-1722====		===Stavkyrkja i perioden 1618-1722===
	Stavkyrkja er i det føljande beskriven utfrå skriftlege kjelder og eldre bygningsdelar i den noverande kyrkja. Skipet i denne kyrkja kan vera det same som er omtalt på 1300-talet. Koret og tårnet må ha vorte oppført seinare.		Stavkyrkja er i det føljande beskriven utfrå skriftlege kjelder og eldre bygningsdelar i den noverande kyrkja. Skipet i denne kyrkja kan vera det same som er omtalt på 1300-talet. Koret og tårnet må ha vorte oppført seinare.

Linje 179:		Linje 179:
	'' Kistebåre.'' Udatert. Sjå kyrkja frå 1726.		'' Kistebåre.'' Udatert. Sjå kyrkja frå 1726.

	====Tømmerkyrkja frå omkring 1726====		==Tømmerkyrkja frå omkring 1726==
	===Bygningen===		===Bygningen===
	Holdhus kyrkje slik ho står idag er ei trekyrkje med kor og skip lafta opp av plantelgd tømmer. Koret er litt smalare enn skipet og har lægre tak. Tårnet lengst vest i skipet og våpenhuset er i bindingsverk. Alle bygningsdelane er kledde utvendes med sulagde bord feste med trenagalar. Dei tre saltaka over kor, skip og våpenhus har store diagonalt lagde ruteheller. Kyrkja står på tørrmur i eit terreng som skrår svakt nedover mot aust. Utvendes målt er våpenhuset omlag 4,6 m breitt og 2,2 m langt, skipet 6,6 m breitt og 11,5 m langt, koret 6,5 m breitt og 6 m langt.		Holdhus kyrkje slik ho står idag er ei trekyrkje med kor og skip lafta opp av plantelgd tømmer. Koret er litt smalare enn skipet og har lægre tak. Tårnet lengst vest i skipet og våpenhuset er i bindingsverk. Alle bygningsdelane er kledde utvendes med sulagde bord feste med trenagalar. Dei tre saltaka over kor, skip og våpenhus har store diagonalt lagde ruteheller. Kyrkja står på tørrmur i eit terreng som skrår svakt nedover mot aust. Utvendes målt er våpenhuset omlag 4,6 m breitt og 2,2 m langt, skipet 6,6 m breitt og 11,5 m langt, koret 6,5 m breitt og 6 m langt.
Linje 290:		Linje 290:

	====Skulptur====		====Skulptur====
	På ein konsoll over koropninga mot skipet står ein skulptur i kalkhaldig sandstein. (Geologisk institutt, 1954.) Skulpturen syner Maria med det skrivande Jesusbarnet og er truleg framstilt i Nord-Tyskland eller Nieder-Reihn i første halvdel av 1400-talet. Figuren har framleis mykje av den opphavelege målinga.		På ein konsoll over koropninga mot skipet står ein skulptur i kalkhaldig sandstein (Geologisk institutt, 1954.) Skulpturen syner Maria med det skrivande Jesusbarnet og er truleg framstilt i Nord-Tyskland eller Nieder-Reihn i første halvdel av 1400-talet. Figuren har framleis mykje av den opphavelege målinga.

	Maria er vist ståande med begge underarmane retta framover. I høgre handa held ho ei oppslått bok, på venstre armen Jesus-barnet. Ho står rett frontalt, andletet og blikket vendt rett framover. Andletet er breitt, med små, detaljerte andletsdrag. Det rike, bøljande håret er dels dekt med kvitt hovudlin som vert halde på plass av krone. Krona har ring med perlerad og fem krossblomar og går no opp i låge spissar, avslutta ved perlerad. Evt. tidlegare oppveksande ornament er borte. Maria ber vid kjole med glatt hals- og ermlinning. Kjolen er halden saman i runda, parallelle legg av belte i livet. Beltet er sett saman av tettstilte krossblomar. På venstre sida er kjolen trekt opp i ei stor mjuk fold. Over kjolen ber Maria kappe som ligg rundt skuldrane og heng i store, mjuke foldar ned frå armane hennar. Kleda ligg i mjuke foldar over sokkelen.		Maria er vist ståande med begge underarmane retta framover. I høgre handa held ho ei oppslått bok, på venstre armen Jesus-barnet. Ho står rett frontalt, andletet og blikket vendt rett framover. Andletet er breitt, med små, detaljerte andletsdrag. Det rike, bøljande håret er dels dekt med kvitt hovudlin som vert halde på plass av krone. Krona har ring med perlerad og fem krossblomar og går no opp i låge spissar, avslutta ved perlerad. Evt. tidlegare oppveksande ornament er borte. Maria ber vid kjole med glatt hals- og ermlinning. Kjolen er halden saman i runda, parallelle legg av belte i livet. Beltet er sett saman av tettstilte krossblomar. På venstre sida er kjolen trekt opp i ei stor mjuk fold. Over kjolen ber Maria kappe som ligg rundt skuldrane og heng i store, mjuke foldar ned frå armane hennar. Kleda ligg i mjuke foldar over sokkelen.
Linje 299:		Linje 299:

	===={{Lukket\|Rituelle kar}}====		===={{Lukket\|Rituelle kar}}====
			Teksten under avsnittet Rituelle kar vert berre vist for innlogga brukarar.
	====Parament====		====Parament====
	Altarduk''.'' a) Hjå Bergensavdelinga av Fortidsminneforeninga. Gyllen silkeduk (bordduk) overbrodert med uttrekkssaum. Gåve frå Ingjald Håland og kona. b) På altaret: Kvit toskafts linduk med 23 cm brei hardangersaumsbord på tre sider.		Altarduk''.'' a) Hjå Bergensavdelinga av Fortidsminneforeninga. Gyllen silkeduk (bordduk) overbrodert med uttrekkssaum. Gåve frå Ingjald Håland og kona. b) På altaret: Kvit toskafts linduk med 23 cm brei hardangersaumsbord på tre sider.
Linje 305:		Linje 306:

	===={{Lukket\|Lysstell}}====		===={{Lukket\|Lysstell}}====
			Teksten under avsnittet Lysstell vert berre vist for innlogga brukarar.
	====Klokker====		====Klokker====
	To klokker i tårnet, truleg frå mellomalderen. a) Oppheng med hank og fem, tidlegare seks, bøylar. Smal rille over runda hue som går over i skrånande korpus avslutta ved to smale riller over utskrådd slagring med rett underside. D. 38 cm, h. 45 cm. b) Oppheng med hank og seks bøylar på flat kronplate som skrår ut mot rett hals med to dobble riller over utsvinga korpus som endar i vulst over nedbøygd slagring. D. 47 cm, h. 50 cm.		To klokker i tårnet, truleg frå mellomalderen. a) Oppheng med hank og fem, tidlegare seks, bøylar. Smal rille over runda hue som går over i skrånande korpus avslutta ved to smale riller over utskrådd slagring med rett underside. D. 38 cm, h. 45 cm. b) Oppheng med hank og seks bøylar på flat kronplate som skrår ut mot rett hals med to dobble riller over utsvinga korpus som endar i vulst over nedbøygd slagring. D. 47 cm, h. 50 cm.

FCBot: bot: Automatisk import

2012-02-22T14:56:35Z

bot: Automatisk import

Vis endringer